Mêrdîn Demokratik Kurumlar Platformu, Şemrex (Mazıdağ) ilçesinde Cengiz Holding’in bünyesinde faaliyet gösteren Eti-Bakır A.Ş.’nin faaliyetlerinin yanı sıra fabrika bünyesinde planlanan yeni tesislerle oluşacak doğa tahribatına ilişkin hazırladığı rapora dair açıklama gerçekleştirdi. 

 

Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Mêrdîn İl Koordinasyon Kurulu (İKK) binasında yapılan toplantıya demokratik kitle örgütü ve siyasi parti temsilcileri katıldı. Toplantının yapıldığı salona, “Emê li hemberî Etîbakirê xwezaya xwe, xaka xwe û ava xwe biparêzin / Etibakır'a karşı doğamızı, suyumuzu, toprağımızı koruyoruz” pankartı asıldı. Toplantıda konuşan Mêrdîn Ekoloji Derneği üyesi Agit Özdemir, planlanan yeni üç tesissin kuruluşu ile saatte 356 metreküp su tüketileceğine dikkati çekerek, “Mevcut su tablasının yüzde 60 altına düştüğü bu durumda saatte 356 metreküp ek su tüketiminin eklenmesinin kırılgan su tablasını geri dönüşü olmayan bir şekle koyacak ve bölge halkının içme suyunun yanı sıra sulama için bile temin edemeyecekler” dedi. 

 

Özdemir, Bursa Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü’nün de Nisan 2023 yılında teknik bir rapor hazırladıklarını ve hazırlanan raporda tesisisin üretmiş olduğu suyun gerçek kirlilik düzeyini ortaya çıkarmış olmasına rağmen herhangi bir önlem alınmadığını söyledi. Öte yandan bölgedeki kaya kalitesinin killi kireç taşı yapısından kaynaklı olarak çok kötü olduğunun altını çizen Özdemir, bu şekilde kırılgan bir yapıya sahip kayalardan oluşacak kimyasal sızıntılarında kolayca su tablasına ulaşabileceğini ifade etti.  

 

‘KANSER RİSKİ ORTAYA ÇIKACAK’

 

Tesislerde kullanılacak olan kimyasalların son derece tehlikeli olduğunun altını çizen Özdemir, “Kobalt nitrat üretiminden kezzap yani nitrik asit, Kobalt klorit üretiminde tuz ruhu yani hidrolik asit ve çeşitli proseslerde de sülfürik asit kullanılacaktır. Bunların sonucunda astım, akciğer fibrozu ve kanser risklerinin ortaya çıkacağı açıkça ortadadır. Tehlikeler sadece bunlarla sınırlı kalmayıp aynı zaman da ormanlar tahrip edilmektedir. Çünkü mevcut Şemrex ilçesinin yüz ölçümü 85 bin hektar alan iken bu alanın sadece 30 bin hektarlık alanı fabrikaya ruhsatlandırılmıştır” dedi. 

 

Özdemir, fabrikanın yanı sıra kurulacak üç tesisin ciddi anlamda çevre tahribatına, tarımsal üretim kaybına, su varlıklarının tüketilmesine ve sağlık maliyetlerinin artışına sebep olduğuna vurgu yaparak “Ne yazık ki tüm bu olumsuzluklara rağmen tesis bunca zararı sadece yapmış olduğu işçi istihdamı ile gizlemektedir. Oysa 450 milyonluk bir yatırım projesi ile bin 664 kişi istihdam edilmesi gerekirken ne yazık ki inşaat döneminde 55 ve işletme döneminde de yalnızca 38 kişi istihdam edilmektedir. Ve işin en kötü yanı da bölge halkının hiçbir kararı ve fikri alınmadan Cumhurbaşkanlığı kararı ile bölge özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmiştir” diye konuştu. 

 

TALEPLER

 

Mêrdîn Demokratik Kurumlar Platformu öncülüğünde 11 Nisan’da Şemrex’ın Têznê kırsal mahallesinde yapılacak olan basın açıklamasına katılım çağrısında bulunan Özdemir, talepleri şu şekilde sıraladı: “Yeraltı su varlıklarının korunması için acil önlem alınmalı ve endüstriyel su tüketimi sınırlandırılmalıdır. Orman vasıflı arazide tesis kurulmasına izin verilmemelidir. Mevcut tesislerin atık su arıtma sistemleri bağımsız olarak denetlemeli ve analiz sonuçları kamuoyuna paylaşılmalıdır.”